Geloof en gevoel

Met elkaar verstrengeld.

Geloof en gevoel zijn met elkaar verstrengeld. Een somber of blij gevoel bepaalt de kleur van de geloofsbeleving mee.

Sara is heel blij, als Izaäk geboren is. Zij lacht! Naomi is heel somber na het verlies van man en zonen. Het lijkt wel een soort tweeling. Gaat het met het gevoel niet goed (depressief gevoel), dan lijdt het geloofsleven eronder. Gaat het met het geloof niet goed, dan heeft dat gevolgen voor het gevoel. Je voelt je minder dicht bij de Here. Gevoelens van rust, vrede en blijdschap ver­dwijnen.

Omstandigheden bepalen het gevoel mee.

Gevoel wordt heel sterk door omstandigheden bepaald. Zijn er moeilijke of blijde omstandigheden? Er kan sprake zijn van zorg over gezondheid. Er kan sprake zijn van onvervulde verlangens.

Dat alles bepaalt je geloofsbeleving mee.

Karakter en opvoeding bepalen je gevoel mee.

Gevoel wordt ook sterk bepaald door je ego. Welk karakter heb je? Hoe ben je opgevoed? Je kunt gevoelsmatig heel onzeker zijn? Een negatief zelfbeeld hebben. Dat doet iets met je geloof en met je Godsbeeld! Je Godsbeeld kan daardoor ook negatief worden.

Als je hart vol twijfel is over je toebehoren aan God!

Gevoelens van twijfel kunnen voortkomen vanuit het feit, dat je teveel naar jezelf kijkt. Met de blik op eigen zondigheid en de blik op Gods heiligheid gericht, wordt twijfel alleen maar gevoed. Het kan ook gevoed worden, doordat steeds maar gezegd wordt:... er moet heel wat gebeuren, eer je een kind van God bent... ­zonder dat vervolgens de weg gewezen is.

Gevoel van twijfel richt een mens op zichzelf! Dan zink je weg!

Denk aan Petrus, die letterlijk zonk, toen Hij Jezus uit het oog verloor. (Mt.14) Je moet Jezus in het oog vatten, die een drenke­ling de hand toesteekt!

Het leven van Mozes

Als je het leven van Mozes bekijkt, dan maakt hij dikwijls een crisis mee. Vaak zijn er gevoelens van angst/onzekerheid.( Ex. 3/4 roeping/ Ex.5/6 lastenverzwaring voor het volk/ Ex.13/14 Schelf­zee) Gevoelens trekken hier van God af. God komt dan vervolgens steeds met zijn belof­ten. God richt weer aandacht op Zichzelf en wekt geloof. Zo worden gevoelens opnieuw op God gericht en positief gevuld. Mozes krijgt de volgende beloften:

...Ik zal met uw mond zijn....(Ex.3) Nu zult gij zien, wat Ik aan de Farao doen zal...(Ex.5) ...wat roept gij zo luid tot Mij? strek uw hand uit over de zee...dan zullen de Israëlieten... door de zee gaan...

Gods beloften richten ons op de Here en maken ons blij en ge­rust!!

Geen stoeltjeslift, maar adelaarsvleugelen!

Telkens komen bij de woestijnreis verkeerde gevoelens boven. Gevoelens van opstand, van onrust, van ontmoediging. Telkens tilt God boven die gevoelens uit door te laten zien, wie Hij is. (manna, water uit de rots etc.) Zo wil Hij ons er ook bovenuit tillen. Maar laten we één ding bedenken: Het leven is geen stoel­tjeslift, die ons heerlijk gemakkelijk naar boven brengt, maar dikwijls worden wij in het leven uit het veilige nest geworpen als een kleine adelaar.(Deut.32)

Maar de Here vangt ons op en draagt ons op adelaarsvleuge­len.(Ex.19)

Geloof gaat tegen gevoel in.

Soms gaat geloof tegen gevoel in. Petrus' vissersgevoel zegt: (Luk 5 ) Het heeft geen zin netten uit te zetten. Maar het geloof wint het! Maar op uw Woord zal ik de netten uitzetten...

Ps.56 Het gevoel is vol vrees, maar het geloof zoekt een uitweg naar God. Ten dage dat ik vrees, vertrouw ik op U. We kunnen schuldgevoelens hebben, terwijl het geloof daar tegenin gaat en a.h.w. zegt: Hij zal je zonden werpen in het diepst van de zee.(Micha 7)

Geloof is het anker!

Een schipper werpt het anker buiten boord, nooit laat hij het vieren in het ruim te midden van de containers. Buiten boord kan het anker haken in stevige Rotsgrond. Afgaan op gevoel is vaak het anker laten vieren in eigen ruim (in eigen angst, eigen schuld, eigen onmogelijkheid).

Geloven is het anker buiten boord werpen in de vastheid, die Jezus geeft.(Hebr.6) Zijn heilswerk geeft rust. Zijn vergeving geeft houvast. Zijn liefde geeft geborgenheid. Daarom anker buiten boord!

Waar het anker buiten boord gaat......

Waar wij het anker buiten boord werpen, waar wij het evangelie gaan geloven, werkt dat ook positief in op ons gevoelsleven. Er komen gevoelens van blijdschap, van rust. Er komt zondege­voel, genadegevoel, liefdegevoel etc. Het gevoelsleven gaat in het ontvangen van het Woord mee resoneren. We gaan wat voelen onder de prediking. Je geniet van de omgang met God.

Gevoelsmatige bezwaren tegen geloven /belijdenis-doen.

Vaak houden gevoelens ons weg bij de definitieve keuze. Is mijn geloof wel goed genoeg? Voel ik wel genoeg van God? Moet mijn leven niet verbeterd worden? Er zal nog wel heel wat moeten gebeuren! Tja en dan komt een keuze op de lange baan. We moeten eerst een hoger cijfer halen op 'leven naar Gods wil'.

En ten diepste worden we zo op onszelf teruggeworpen in plaats, dat wij het in onze onvolkomenheid van Jezus verwachten.

Is de ankergrond ver weg?

Is het zo moeilijk om een keuze te maken, om ons aan Jezus toe te vertrouwen? Wij maken het onszelf vaak moeilijk. Diep in ons zit het gevoel: het gaat zomaar niet! Paulus zegt in Rom.10. Om nabij God te komen , hoeven we niet in de hemel op te klimmen... en in de afgrond neer te dalen. Nabij u is het Woord. Jezus komt dichtbij in de prediking. Hij klopt aan en zegt: Komt allen, die vermoeid en belast zijt... Wij zoeken het soms te hoog, te ver, te moeilijk! De dichter van Ps.131 zegt: Ik zoek het niet meer in te hoge dingen. Ik heb mijn ziel tot rust en stilte gebracht als een gespeend kind bij zijn moeder. Met die armen om je heen, met dat houvast, kun je gerust zijn. De ankergrond is dichtbij! Jezus is dichtbij! Maak het jezelf niet te moeilijk!

Drie 'figuren' op een smalle muur

Om de volgorde van geloof en gevoel aan te geven, gebruik ik even het beeld van een muur. Stel het gevoel wandelt voorop. Het geeft geloof, dat er achter aankomt een hand. De muur is smal en glad. Gevoel valt en zegt: Ik voel geen vastheid meer. Dan valt geloof ook van de muur. Zo gaat het bij ons ook vaak!

Daarom moet Jezus voorop gaan. Hoe smal en gevaarlijk het ook wordt. Hij houdt het geloof vast. En het geloof neemt het gevoel bij de hand. Jezus valt nooit. Daarom kan het geloof Hem gerust vastgrijpen. En dat geeft een rustig gevoel.

Als gevoel voorop gaat....hoor je mensen ineens zeggen: Ik voel er niets van. Ik voel God niet meer. Maar is Hij er dan niet meer? (let op Jes.40 slot)

Daarom de volgorde: Christus-geloof-gevoel!!(Hebr.12:1-4)

Niet andersom: gevoel-geloof-Christus!!

Spanning tussen geloof en gevoel!

Soms is er spanning tussen geloof en gevoel. Gevoel kan ook onder invloed van de zonde komen: gevoelens van wrok, bitterheid. Dan zijn er negatieve emoties. Er kunnen ook op zonde (onrein­heid/gierig­heid) gerichte gevoelens komen. Die verkeerde gevoe­lens ondergraven het geloof. Dan is er Toewending naar God nodig. Dat onze gevoelens zich weer op God richten, zoals een bloem zich op de zon richt. Als gevoelens door zonde verstoord zijn, is er bekering nodig. Ef.4 spreekt over het afleggen van de oude mens.

Een rem op het geloof!

Gevoelens kunnen door verschillende oorzaken een rem op het geloof zijn:

* Teleurstellingen nemen het basisvertrouwen weg. (Emmaüsgan­gers/ Elia na de Karmel)

* Angst/fobiën/dwanggedachten: Angst om jezelf te zijn, angst voor God, angst voor veranderingen. Deze angst wordt overwonnen door Godsvertrou­wen.

* Schuld/schaamtegevoelens: De vraag moet altijd zijn :zijn schuldgevoelens reëel? Dan moeten we schuld belijden. Vaak is er sprake van schaamtegevoelens: je voelt je falen tegenover je­zelf, de ander en God. Dan mogen we bij God schui­len. Bij Hem mag je zijn­, wie je bent!!

* Wanhoop/verdriet ten gevolge van iets ergs, wat er gebeurde. Hoe zie je dan de voorzienigheid? Hoe ga je met leed om. Paulus had ook een doorn in het vlees. Geef ruimte aan protest en verdriet.(Joh.11> Jezus weende en was verbolgen in de geest)

* Ontzaglijk verlorenheids/ waardeloosheidgevoel.

Dan mag je toch zien, dat een Vader op je wacht.(Luk.15)

* Gevoel van depressie. Het is dan belangrijk om te weten, dat God er blijft.

A.Wagenaar